روی خط استوا

دانشگاهیان بیش از صد اثر متعلق به ادبیات جهان را از نویسندگانی چون چارلز دیکنز گرفته تاشکسپیر، الکساندر دوما، توماس مان، اومبرتو اکو و ساموئل بکت، دست‌مایۀ تحلیل آماری قرار داده‌اند. آنها با نگریستن به طول جملات و دامنه و تنوعشان دریافتند که در «اکثریت‌قریب‌به‌اتفاق» متون مورد مطالعه، همبستگی‌هایی در اَشکال طول جمله وجود دارد. این همبستگی‌ها از پویایی آبشاری تبعیت می‌کنند؛ یعنی ساختمان آنها فراکتال است. منظور از فراکتال نوعی پدیدۀ ریاضیاتی است که در آن هر یک از بخش‌ها هنگامی که گسترش یابد، ساختاری شبیه ساختار کل دارد. 

فراکتال‌ها به‌منظور مدل‌سازی از ساختارهایی که دربرگیرندۀ الگوهایی تکرارشونده هستند، در علم به‌کار برده می‌شوند. ازجملۀ این ساختارها می‌توان به برف‌دانه‌ها و کهکشان‌ها اشاره کرد. 

بااین‌حال برخی آثار از حیث ریاضیاتی از دیگر آثار پیچیده‌تر بودند. آنهایی که روایت جریان سیال ذهن داشتند، از این نظر پیچیده‌ترین آثار بودند و با چندفراکتال‌ها یا فراکتال‌هایِ فراکتال‌ها قابل مقایسه بودند. دانشمندان دریافتند که شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها نوشته جیمز جویس میان همۀ این آثار، پیچیده‌ترین بود. 

درویزدز بر آن بود که همچنین امروزه می‌توان این یافته‌ها را به کار گرفت تا این ادعا را ثابت کنیم که نویسندگان «مدت‌ها پیش از دانشمندان، پرده از راز فراکتال‌ها و حتی چندفراکتال‌ها در طبیعت برداشته بودند». به گفتۀ وی «نویسندگان، کسانی مانند جویس، آشکارا به این دریافت شهودی رسیده بودند که سبک‌های روایی‌ای ازاین‌دست به بهترین شکل «نحوۀ کار طبیعت» را بازتاب می‌دهد و به شیوه‌ای مناسب این امر را در متن‌هایشان رمزگشایی کردند. این چیزی است که دربارۀ هنرمندان بزرگ نیز صدق می‌کند. طبیعت از طریق آبشارها تکامل می‌یابد.

مطمئناً پرسش‌های جالب‌تری وجود دارد دربارۀ اینکه چگونه و چرا مغز نویسندگان به این فراکتال‌های پیچیده، اما ظاهراً غریزی می‌رسد؟ باتوجه‌به گفتۀ کاملاً درستِ پروفسور درویزدز این مسئله مبهم می‌ماند که نوشتار سیال ذهن آیا به‌واقع لایه‌ای عمیق‌تر از آگاهی را آشکار می‌کند یا نه. تا چه اندازه این پژوهش می‌تواند تبیین کند که چرا برخی خوانندگان باور دارند که این امر را دقیقاً تجربه می‌کنند؛ درحالی‌که دیگران واکنشی متضاد با آن دارند؟

گزیده ای از مقاله ترجمه شده در سایت ترجمان

نوشته آلیسن فراد ترجمه محمد غفوری

  • صبا ...

نظرات  (۹)

دوباره تاریخ سه رو خوندم خب اون بند هشت اون وسط واسه چی نوشته بود کامنتمو تایید نکنی با رگ ابادانیم طرفیا :))خب یا رو راست میگه حس ناسیونالیستی با نژاد پرستی وتعصب کورکورانه فرق داره تو خودت خوزستان رو دوست نداری ؟روز قهرمانی استقلال خوزستان گفتی خوشحالی بخاطر همون حس ناسیونالیستی  خب افتخار به گذشته چیز بدی نیست حالا مگه همه ما دین رو خوب می شناسیم دوست داشتن کورش چه اشکالی داره البته با احیای ایران باستان مخالفم فقط سواله 
پاسخ:
البته حرفی که من زدم یه شوخی بود و از لحن کامنتم هم مشخص بود
احساس ناسیونالیستی که منجر به حذف واقعیت تاریخی بشه و یکسونگری باشه در حیطه علمی مذموم
بخش‌هایی از این نظر که با * مشخص شده، توسط مدیر سایت حذف شده است
نمیدونم چه اتفاقی افتاده و نمیخوام بدونم ولی دوست ندارم درگیر دعوای دیگران بشم تایید کردن کامنتش نشونه تایید حرف و افکارش نبود تایید کردم چون وبلاگم همه نظرا تایید میشه و پاسخ داده میشه امیدوارم مثل وبلاگ ***** **** ***** و جروبحثتون نشه  و من ناخواسته قاتی دعوا نشم :)
پاسخ:
شما در خصوص پاسخ دادن به مخاطب های وبلاگتون مختار هستید!
همین الان هم من در خواستی از دوستانم برای حمایتم نکردم لطف و محبت خودشون بوده
در خصوص وبلاگی که اسم بردید ایشون با اینکه از جانب شما نقل قول کردند که شما گفتید :صبا من رو تهدید کرد و فلان و بهمان!(در حالی که اینطور نبود و من فقط شغلتون رو بهتون یاد آوری کرده بودم که شما که معلم هستید چرا؟!)
من اعتنایی نکردم با اینکه می دونستم با همه اختلاف نظری که باهاش  دارم،اهل دروغ گفتن نیست،اعتنایی نکردم تا فضا ملتهب تر نشه
صبا بهتر بود کامنتشو البته اگه کامنتی در کار بود تایید میکردی نمیگم لحنش درست بود ولی مشکل من با تاریخ بی طرف نبودن خب بهتر از اون پست که نوشتی میتونستی جوابشو بدی  شاید من اشتباه متوجه شدم ولی خب اون حس وطن دوستی و افتخار به گذشتمون چه بخوایم چه نخوایم وجود داره من به کورش و ... کاری ندارم اون حسی رو میگم که بعد قهرمانی استقلال خوزستان داشتم همون پستی که خوندی  یه انتقاد چرا نظر پست بالایی بسته است؟  بذار اگه حرفی هست زده بشه و پاسخش اینجا داده بشه نه دعوا به وبلاگای بقیه کشیده بشه 
پاسخ:
همیشه اتفاقات اونجوری که به نظر می رسن،نیستند
  • ماهی سیاه کوچولو
  • خیلی این پست آخری خوب بود
    جوابی درست و منطقی به فردی که به همه ما کامنت گذاشت
    ما دچار جو زدگی هستیم

    پاسخ:
    متاسفانه
  • مبهم الملوک
  • این قضیه و ارتباطش 
    برام خیلی ملموسه 
    من عاشق اینم که ذهنم بشناسم درگیر هایی رو توش ایجاد میکنم تا بفهمم چی میشه....خب اینکه  ارتباطش اسم گذاری داشته باشه حتی یک جزی از اون 
    خوشحال کننده ست :)
    پاسخ:
    آره این زاویه دید جالب:)
    دنبال شدید:-)
    پاسخ:
    :)
  • ماهی سیاه کوچولو
  • چه سایت خوبیه
    جالبه ندیده بودمش
    خیلی ممنون بابت معرفیش
    پاسخ:
    تو اینستاگرام جز صفحاتی که دنبالش می کنم.هربار متن های تازه منتشر شده اش رو معرفی می کنه.
  • آقاگل ‌‌‌‌
  • من کمی گیج شدم!
    مفهوم فراکتال یک مفهوم ریاضیاتی و فیزیک محاسباتی است.
    ربطش به ادبیات؟
    فراکتال به زبان ساده تشابه کل به جزء هست. به عبارتی کل جسم از لحاظ شکل هندسی با اجزاء تشکیل دهنده اش متشابه است. و تنها اندازه آن بزرگ تر است.
    حال این را چگونه به ادبیات می شود ربط داد مورد سوال است؟!
    انچه از متن بر می آید نویسنده معتقد است در نوع انتخاب جملات ما شاهد یک فراکتال ذهنی غریزی در نویسنده ها هستیم.

    پاسخ:
    من از ریاضی سر در نمیارم.از منظر خودم توضیح می دم...
    شماداستان مردگان جیمز جویس رو خوندید؟
    این داستان خوندنش صبر می خواد چون تمام اتفاقات در سطرهای آخر گره گشایی می شه.شما اگر دو خط آخر داستان رو بخونید چیزی متوجه نمی شید.میانه رو بخونید یا چند تا جمله رو جا بندازید باز هم داستان دستگیرتون نمی شه.اگر جملات ابتدایی داستان رو هم بخونید چیزی متوجه نمی شید!این داستان تمام اجزایش در خدمت کل داستان.کل داستان در خدمت اجزای داستان!همه داستان رو که می خونید می فهمید منظور نویسنده از جزییات چی بوده
  • پاسدار گمنام
  • بسیار جالب بود
    اندر عجایب ریاضی هر چه گوییم کم گفتیم....